Logo 25 Jahre KAN

KANBrief 1/18

Bezpieczne pozyskiwanie drewna w lesie: nowa norma

© Grube KG

Podczas zrywki za pomocą wciągarki używa się sprzętu takiego jak zawiesia (łańcuchy, liny, krążki lub haki). Służy on do zawieszania pni drzew na kablu wciągarki. Ważne jest, aby dobrać odpowiednie i wystarczająco mocne zawiesia, które bezpiecznie pochłoną siły wywierane podczas pracy. Opublikowano normę poświęconą temu zagadnieniu.

Prawidłowe wyposażenie wciągarki jest ważnym aspektem bezpieczeństwa pracy przy pozyskiwaniu drewna. Prowadnice są mocowane do liny za pomocą zawiesi (takich jak łańcuchy lub liny z hakiem) w celu wyciągnięcia pni z miejsca cięcia. W przeszłości zdarzały się wypadki, gdy zawiodły urządzenia chwytające używane do zrywki linowej. Wypadki takie powodowały poważne obrażenia u osób, w niektórych przypadkach spowodowane latającymi odłamkami lub samym kablem wciągarki. Często zdarzało się, że wypadek był spowodowany użyciem urządzeń chwytających, które nie były odpowiednio zwymiarowane do mocy wciągarki linowej. Wybór odpowiednich zawiesi był utrudniony z powodu braku znormalizowanego oznakowania oraz z powodu wymagań powodu wymogów często zapożyczanych z zastosowań dźwignicowych. Naprężenia powstające podczas podnoszenia i zrywki linowej pni drzew są jednak zupełnie inne.

Badanie KAN rozpoczyna proces zmian
W 2011 r. KAN zlecił niemieckiemu Centrum ds. Pracy w Leśnictwie i Technologii Leśnej (KWF) zbadanie istniejących norm dotyczących bezpieczeństwa maszyn leśnych pod kątem tego, czy spełniają one wymagania europejskiej dyrektywy maszynowej. W trakcie badania stało się również jasne, że w tym czasie w Niemczech i na poziomie europejskim nie istniały żadne ustalenia normatywne dotyczące zawiesi stosowanych do zrywki linowej. W odpowiedzi na inicjatywę KAN organizacje normalizacyjne zaczęły ustalać wymagania dotyczące badań i specyfikacji właściwości w tym obszarze.

Nowa norma DIN 30754
Efektywna współpraca ekspertów BHP, producentów i środowiska badawczego umożliwiła ukończenie projektu normy latem 2017 roku. Uwagi, otrzymane w trakcie konsultacji publicznych zostały włączone do dokumentu pod koniec ubiegłego roku.

Norma DIN 30754, Maszyny leśne – Wymagania dotyczące zawiesi stosowanych w trybie trakcyjnym, ukazała się w marcu 2018 roku. Dotyczy ona również zawiesi do ścinki drzew wspomaganej linami. Kluczową nową cechą jest termin Forest Tractive Force (FTF), po którym następuje liczba dziesiętna, np. FTF 2.5 lub FTF 6.0. Wartość FTF wskazuje maksymalny dopuszczalny udźwig zawiesia/maksymalną dopuszczalną siłę obciążenia generowaną przez wciągarkę linową podczas użytkowania zawiesia. Wymagane rezerwy bezpieczeństwa dla zrywki są już uwzględnione w wartości FTF. Dzięki temu użytkownik może mieć pewność, że urządzenia dźwigowe o wartości FTF np. 4,5 są odpowiednie do pracy z wciągarką o sile uciągu 4,5 t i że kombinacja ta jest bezpieczna. Dzięki temu wybór odpowiednich elementów do pracy z wciągarkami linowymi jest znacznie łatwiejszy.

Obecnie trwają prace nad testowaniem wymogów w praktyce i przedstawieniem normy na poziomie europejskim. Szereg krajów europejskich wyraziło już zainteresowanie opracowaniem normy europejskiej.

Duże zainteresowanie krajową działalnością normalizacyjną
Kolejnym zaleceniem badania KAN było ustanowienie stałego komitetu normalizacyjnego ds. maszyn leśnych przy DIN, w celu skutecznego wdrożenia wyników tego badania do działań normalizacyjnych na poziomie krajowym, europejskim i międzynarodowym. Komitet normalizacyjny ds. maszyn leśnych został powołany w 2011 r. w ramach Komitetu Normalizacyjnego DIN ds. Usług Komunalnych (NKT). Jednym z pierwszych projektów, którymi zajmował się ten komitet, była norma dotycząca zawiesi wykorzystywanych w sprzęcie do pozyskiwania drewna. Rosnące zainteresowanie tematem technologii leśnej spowodowało, że pod koniec 2017 r. zakres działalności komitetu został rozszerzony o dział techniczny ds. technologii leśnych. Dział techniczny składa się obecnie z dwóch komitetów roboczych: „Maszyny leśne i urządzenia towarzyszące” oraz „Sterowanie maszynami leśnymi”.

 

Katharina von Rymon Lipinski
vonrymonlipinski@kan.de

Stefan Martin
stefan.martin@grube.de