KANBrief 3/09

Bezpieczeństwo technologii i substancji chemicznych: Niemiecki Federalny Instytut Badań i Testowania Materiałów

W nowoczesnych warunkach pracy nieodzowne są metody i badania nad bezpiecznym i odpowiedzialnym w stosunku do środowiska naturalnego używaniem materiałów, bezpiecznym funkcjonowaniem systemów i procesów technicznych, a także właściwym obchodzeniem się z niebezpiecznymi substancjami i produktami. Niemiecki Federalny Instytut Badań i Testowania Materiałów (BAM)1 prowadzi badania naukowe, laboratoryjne i doradztwo w tych obszarach, a także zapewnia włączenie wyników tych badań do działalności normalizacyjnej.

BAM jest częścią Niemieckiego Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Technologii (BMWi). Instytut zatrudnia około 1800 osób, a jego zadaniem jest wspieranie rządu niemieckiego poprzez przeprowadzanie opartych na podstawach naukowych konsultacji na poziomie politycznym. Oprócz administracji państwowej, BAM współpracuje również w obszarze technologii i chemii z przedsiębiorstwami, organami stanowiącymi, instytucjami normalizacyjnymi, instytutami badawczymi oraz instytucjami reprezentującymi przemysł.

Tematy prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez BAM są ukierunkowane na potrzeby administracji rządowej, sektora komercyjnego oraz społeczeństwa. Są to głównie badania prenormatywne, prace prowadzące do opracowania metod i analiz badawczych, konsolidacja i rozszerzenie wyników badań naukowych związanych z bezpieczeństwem, badanie mechanizmów uszkodzeń oraz badania właściwości materiałów.

Badania naukowe stanowią około 60% działalności BAM. Instytut świadczy również usługi w obszarze nauki, a w samym 2008 roku przeprowadził około 6 000 badań związanych z certyfi kacją oraz procedurami przyznawania licencji. Znaczna część prac w BAM prowadzona jest w ramach działalności statutowej: Instytut jest odpowiedzialny na przykład za wydawanie pozwoleń na wyroby pirotechniczne (fajerwerki) oraz za badania zbiorników do transportu i przechowywania materiałów radioaktywnych.

Doświadczenie BAM w wielu dyscyplinach naukowych i technicznych jest obecnie wykorzystywane do badań nad mechanizmami uszkodzeń. Zerwane linie energetyczne, uszkodzone szyny czy nawet problemy z endoprotezami bioder - BAM zajmuje się przyczynami tych problemów. Jednak działalność BAM nie kończy się w momencie identyfi kacji problemu. Dzięki prowadzonym badaniom naukowych opracowywane są odpowiednie rozwiązania, aby podobne problemy nie pojawiły się w przyszłości. Ze względu na to że BAM zaangażowany jest w prace odpowiednich instytucji, wyniki badań naukowych zostają włączone do serii norm i przepisów.

BAM a normalizacja
Przedstawiciele BAM są członkami komitetów normalizacyjnych z dwóch powodów. Po pierwsze zapewnia to możliwość włączenia wyników badań naukowych do zespołu norm, a tym samym przyczynia się do rozwoju bezpieczeństwa wyrobów technicznych i procesów. Po drugie, pracownicy BAM mają możliwość określenia problemowych zagadnień, które pojawiają się w normalizacji i włączenia tych tematów do działalności badawczej.

BAM działa aktywnie w 220 krajowych i około 200 międzynarodowych komitetach normalizacyjnych, które zajmują się różnymi dziedzinami. Pełni na przykład ważną rolę w opracowywaniu norm zharmonizowanych dla badań urządzeń pirotechnicznych, zgodnie z wymaganiami dyrektywy europejskiej 2007/23/WE. W ramach dyrektywy 94/9/WE (ATEX 95a), BAM działa w obszarze normalizacji nieelektrycznych zabezpieczeń przeciwwybuchowych. W ciągu ostatnich lat w ramach prac Komitetu Technicznego CEN nr 305, który jest odpowiedzialny za działalność normalizacyjną w tym obszarze, opracowano ponad 30 norm zharmonizowanych. BAM był zaangażowany również w prace Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej podczas opracowywanie norm dotyczących badań i charakterystyki kabli światłowodowych. BAM zaangażowany był jedynie w opracowywanie specyfi kacji badań oraz najwyższych dopuszczalnych wartości, lecz w innych obszarach również w opracowanie metod badawczych.

BAM a bezpieczeństwo i zdrowie w pracy
Kolejnym ważnym obszarem działalności BAM są badania naukowe i działalność w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa w przemyśle. Przedstawiciele Instytutu zasiadają w Komisji Oceny Substancji Niebezpiecznych, a także w Komitecie Bezpieczeństwa i Zdrowia w Przemyśle (ABS) oraz w Komisji ds. bezpieczeństwa Procesowego (KAS). Zaplecze laboratoryjne BAM umożliwia wsparcie działalności tych komitetów doświadczeniem technicznym, zdobytym dzięki przeprowadzanym badaniom wybuchowym. Najnowszym przykładem są badania nad wybuchami w zakładach sterylizacji tlenkiem etylenu. Wyniki tych badań zostały włączone bezpośrednio do przepisów technicznych dotyczących substancji niebezpiecznych (TRGS) w zakładach sterylizacji.

 

Dr. Angelika Recknagel
angelika.recknagel@bam.de

Dr. Volkmar Schröder
volkmar.schroeder@bam.de