KANBrief 1/12

Wytyczne zapewniające przejrzystość w zespole przepisów i zasad dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy

31 sierpnia 2011 r. instytucje odpowiedzialne za Wspólną Strategię Niemiecką w dotyczącą bezpieczeństwa i higieny pracy (GDA) wraz z partnerami społecznymi podpisały nowe wytyczne. Celem tego dokumentu jest optymalizacja zasad i przepisów w obszarze BHP. Z zespołu przepisów mają zniknąć te powtarzające się, koszty, które obecnie ponoszą przedsiębiorstwa mają zostać zmniejszone, a poziom bezpieczeństwa i higieny pracy ma wzrosnąć. Wytyczne te stanowią podstawę dla zrozumiałego, jasnego i spójnego zespołu zasad i przepisów.

Skuteczna ochrona zdrowia pracownikow nie jest możliwa bez przepisow ustawowych. W Niemczech obowiązuje podwojny system, w skład ktorego wchodzi krajowe ustawodawstwo w obszarze BHP oraz autonomiczne przepisy instytucji ubezpieczenia wypadkowego. Skuteczna wspołpraca między tymi stronami może być papierkiem lakmusowym dla elastyczności całego systemu. Przedsiębiorstwa oraz inspektoraty pracy Niemieckich rządow regionalnych, a także instytucje ubezpieczenia wypadkowego opierają się na praktycznych wytycznych w obszarze obowiązującego prawa. Nowe wytyczne rownież poruszają to zagadnienie i służą jako punkt odniesienia. Opisano w nich zakres instrumentow prawnych, ktorymi dysponują władze państwowe oraz instytucje ubezpieczenia wypadkowego, a także rozwiązano istniejące konflikty oraz przedstawiono wzajemne zależności.

Jeśli chodzi o autonomiczne przepisy instytucji ubezpieczenia wypadkowego, wytyczne potwierdzają zapisy Niemieckiego Kodeksu Socjalnego (Art. 15 SGB VII), w ktorym określono że krajowe przepisy BHP są nadrzędne, a nowe przepisy dotyczące prewencji wypadkowej mają zostać ocenione pod kątem przydatności. Ocena ta ma zostać przeprowadzona ze szczegolnym uwzględnieniem alternatywnych instrumentow prawnych, takich jak zapisy prawa krajowego lub przepisy instytucji ubezpieczenia wypadkowego (przepisy DGUV/LSV1, ktorych zadaniem jest zapewnienie prewencji w taki sam sposob, jak przepisy dotyczące prewencji wypadkowej.

Aby osiągnąć odpowiednią spojność na poziomie nadzoru oraz aby usunąć resztę nakładających się na siebie zapisow, wytyczne przewidują właściwie tylko dwa instrumenty: model oparty na wspołpracy oraz model oparty na powiązaniu.

Model oparty na współpracy zakłada, że przepisy instytucji ubezpieczenia wypadkowego (DGUV/LSV), ktore dotyczą zakresu działalności komisji rządowej zostały we właściwy sposob włączone do zespołu przepisow krajowych. Aby uniknąć powtarzania się przepisow komitet ds. prewencji DGUV/LSV ma możliwość opracowywania projektow przepisow krajowych. W obu przypadkach przepisy pochodzenie zapisow zostanie określone w przepisach krajowych. Ocena, czy istnieje potrzeba konkretnego przepisu oraz decyzja o jego przyjęciu pozostaje w gestii komisji rządowej. Te przepisow DGUV/LSV, ktore zostały przyjęte jako przepisy krajowe, zostały wycofane z zespołu przepisow instytucji ubezpieczenia wypadkowego. Jeśli komisja rządowa uznaje, że dany przepis potrzebuje aktualizacji, jest ona przeprowadzana przez odpowiedni komitet ds. prewencji zgodnie z procedurą tworzenia nowych przepisow krajowych.

Nowy model oparty na powiązaniu wprowadza przepisy sektorowe instytucji społecznego ubezpieczenia wypadkowe, jako podkategorię zespołu przepisow DGUV/LSV. Przepisy sektorowe mają formę kompendium zawierającego wszystkie zagrożenia i są dla przedsiębiorstw swoistym przeglądem wszystkich zasad i przepisow, ktore mają zastosowanie w danym sektorze. W ramach funkcjonowania tego modelu przepisy dotyczące zagrożeń w niektorych kategoriach przedsiębiorstw oraz instytucji publicznych, ktore zostały opracowane w ramach działalności komisji rządowych mogą zostać przekształcone w przepisy sektorowe, a także opracowane w formie praktycznych poradnikow dla poszczegolnych sektorow. W procesie tym można wykorzystywać doświadczenie i wiedzę instytucji ubezpieczenia wypadkowego. W przeciwieństwie do przepisow komisji rządowych, przepisy sektorowe nie są podstawą domniemania zgodności z niemieckimi ustawami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy. W tym systemie przepisy krajowe oraz przepisy DGUV/LSV mają jasno określony zakres i odpowiednie funkcje.

Nowe wytyczne zbliżają do siebie ustawodawcę krajowego oraz instytucje ubezpieczenia wypadkowego w kwestii kluczowego elementu Wspolnej Strategii Niemieckiej (GDA), czyli tworzenia zasad i przepisow. Wytyczne, ktore wchodzą w życie w trybie natychmiastowym, muszą teraz zostać wdrożone. Ważną rolę odegrają tu komisje rządowe oraz komitety ds. prewencji instytucji ubezpieczenia wypadkowego. Kolejnym, rownie ważnym krokiem jest sprawdzenie czy nie tylko przepisy opisane w wytycznych, lecz także normy odgrywają ważną rolę w dziedzinie zdrowia i bezpieczeństwa pracownikow.

 

Michael Koll 

michael.koll@bmas.bund.de  

1 Przepisy Niemieckiego Zakładu Społecznego Ubezpieczenia Wypadkowego (DGUV) oraz instytucji ubezpieczeniowych w sektorze rolnictwa (LSV)