KANBrief 2/19

Od tradycyjnego biura do nowoczesnego miejsca pracy: czy przepisy nadążają za innowacyjnością?

Nowoczesne biuro o otwartej przestrzeni o ścianach ze szkła© ekostov - stock.adobe.com

Pytanie to zostało zadane przez KAN wraz z DGUV podczas Forum Prewencji w Dreźnie, które odbyło się 6 marca 2019 roku. W dyskusji, której przewodniczył dr Norbert Lehmann (ZDF), eksperci z przemysłu, środowiska naukowego i środowiska BHP dyskutowali, czy i w jaki sposób badania, normalizacja i przepisy BHP są w stanie dotrzymać kroku mocno przyspieszonemu postępowi w zakresie rozwoju technologicznego w biurowych miejscach pracy.

Publiczność aktywnie uczestniczyła w dyskusji, którą poprzedziły wystąpienia trzy wystąpienia motywacyjne oraz wystąpienie główne:

Dr Markus Reimann (Deutsche Bank AG) opisał, jak otwarte, różnorodne i przejrzyste koncepcje przestrzenne wymagają równowagi pomiędzy strefami pracy, a strefami o większej prywatności. Zdaniem Markusa Reimanna, aby osiągnąć właściwą równowagę pomiędzy aspektami ochrony a szybko zmieniającymi się koncepcjami przestrzennymi, konieczne jest kreatywne wykorzystanie normalizacji lub normalizacja kreatywności. Środowisko bezpieczeństwa i zdrowia w pracy ma szansę na ponowne zdefiniowanie się jako dostawca usług, przekształcając się z ewaluatora i doradcy w “intraprzedsiębiorcę”, który wykorzystuje wiedzę fachową w sposób innowacyjny i prewencyjny do dalszego rozwoju w przedsiębiorstwach.

Według dr Dietera Lorenza (Uniwersytet TH Mittelhessen) telepraca, która podlega regulacjom prawnym, zostanie zastąpiona przez pracę w środowisku bezprzewodowym i dynamiczne koncepcje przestrzenne. Z kolei, jeśli pracownicy nie będą spędzali większości czasu w biurze, tradycyjne koncepcje przywództwa i formy współpracy ulegną zmianie. Pojawią się nowe zagrożenia, ponieważ tradycyjne środki bezpieczeństwa i higieny pracy są skuteczne tylko w budynkach biurowych i na statycznych stanowiskach pracy. Z punktu widzenia Dietera Lorenza może dojść do tego, że zasady bezpieczeństwa i higieny pracy nie będą ustanawiane przez specjalistów, ale będą definiowane i wprowadzone w życie przez samych pracowników. Budzi to obawy, że doprowadzi to, na przykład, do zwiększenia przepracowania lub zachorowań na choroby układu mięśniowo-szkieletowego.

Maximilian Zettlitzer (if5 design) należy dokonać rozróżnienia pomiędzy statycznymi i tymczasowymi stanowiskami pracy oraz pozwolić na odstępstwa od normy. Większa swoboda wyboru miejsca pracy zmniejsza statyczne pozycje. Nie ma na przykład czegoś takiego jak “właściwa” pozycja siedząca; nie istnieje również “zła” pozycja siedząca. Zdaniem Maximiliana Zettlitzera przepisy prawne powinny odnosić się do nowych obszarów takich jak postawy statyczne a dynamiczne, statyczne a tymczasowe miejsca pracy oraz zaufanie/wolność a tradycyjny dzień pracy (od dziewiątej do piątej). W celu stworzenia inteligentnych środowisk biurowych, na które składa się człowiek, przestrzeń i technologia, a także w celu doświadczenia i docenienia tych środowisk, niezbędna jest przejrzystość i partycypacja pracowników na każdym etapie.

Po tych prezentacjach Andreas Stephan (podkomitet ds. biur, DGUV) wygłosił wystąpienie główne. Jego zdaniem dotychczas możliwe było przeprowadzenie przeglądu i aktualizacji istniejących przepisów we właściwym czasie, teraz jednak staje się to coraz większym wyzwaniem 2.

Wnioski i wyzwania

  • Nowe koncepcje biura nie są odpowiednie dla każdego układu zawodowej, ani dla każdego typu osoby. Bliższa analiza pokazuje, że tak naprawdę wiele zmian nie jest opłacalnych.
  • Aspekty psychologiczne, szczególnie w przypadku pomieszczeń bez trwale przypisanych stanowisk pracy, będą w przyszłości miały coraz większe znaczenie, podobnie jak poufność informacji i komunikacji.
  • Elastyczność pracy i czasu wolnego, co często się obecnie obserwuje, jest kolejnym powodem, dla którego tradycyjne środki BHP będą w przyszłości skuteczne tylko częściowo. Zwiększy się zakres, w jakim sami pracownicy będą odpowiedzialni za własne bezpieczeństwo i zdrowie w pracy. Należy zatem jeszcze bardziej pracować nad podnoszeniem ich świadomość, a także motywować ich i szkolić. Wykwalifikowany personel, taki jak lekarze medycyny pracy, być może będzie odgrywał większą rolę. Osobiste środki BHP muszą być stale oceniane i w razie potrzeby ulepszane.
  • Jeżeli mamy wdrożyć bezpieczeństwo i higienę pracy na poziomie osobistym w ramach nowych koncepcji, będziemy potrzebowali nowych środków przekazywania informacji, takich jak kampanie internetowe, aplikacje, sieci społecznościowe lub reklamy telewizyjne.
  • Regulacje i przepisy i muszą być poddawane przeglądowi tak często, aby umożliwić identyfikację i wycofanie przestarzałych przepisów we właściwym czasie. Regulacje i normy można opracowywać szybciej dzięki pracy w chmurze, crowdworkingowi, a także za pomocą sztucznej inteligencji.

Corrado Mattiuzzo
mattiuzzo@kan.de

 

1 Andreas Stephan jest również członkiem grupy roboczej komitetu ds. miejsc pracy, odpowiedzialnego za opracowanie rozporządzenia ASR A6 “Praca z ekranami” i odgrywa wiodącą rolę w normalizacji mebli biurowych.
2 Patrz również artykuł na stronie 3.