KANBrief 2/19

Bezpieczne przechowywanie peletów drzewnych

Pelet drzewny ma silną pozycję na rynku europejskim jako paliwo opałowe. Jednak jeszcze kilka lat temu często nie było wiadomo, że w magazynach peletów mogą powstawać niebezpieczne stężenia tlenku węgla (CO). KAN dostrzegł potrzebę działania w tym obszarze i od 2014 r. inicjuje lub wspiera technicznie szereg środków mających na celu poprawę bezpieczeństwa pracy.

W latach 2002-2011 zatrucie tlenkiem węgla było przyczyną 13 udokumentowanych wypadków śmiertelnych w ładowniach statków, magazynach hurtowych, silosach i magazynach w budynkach mieszkalnych. Od tego czasu świadomość potrzeby bezpiecznego obchodzenia się z peletami znacznie wzrosła wśród wszystkich stron. Wymagania dotyczące odpowiedniej wentylacji magazynów zlokalizowanych w pobliżu instalacji grzewczych zostały już zdefiniowane i wdrożone w wielu istniejących instalacjach. Opracowano również przepisy dotyczące bezpiecznego dostępu do magazynów (pomiary CO, instrukcje ostrzegawcze itp.).

Do gromadzenia się CO mogą doprowadzić dwa procesy. Po pierwsze, CO może powrócić do miejsca składowania z kotłów grzewczych, które nie działają prawidłowo. Po drugie, w zamkniętych pomieszczeniach magazynowych istnieje ryzyko wystąpienia nienasyconych kwasów tłuszczowych znajdujących się w drewnie, które reagują z tlenem w atmosferze i powodują powstawanie szkodliwych lub nawet śmiertelnych stężeń CO. Mechaniczne obciążenie peletów podczas transportu i załadunku ma również wpływ na intensywność powstawania CO.

W tym kontekście i w oparciu o komunikat Instytutu Projektowania Pracy w Nadrenii Północnej-Westfalii, KAN od 2013 r. prowadzi lub wspiera różne działania instytucji publicznych i instytucji ubezpieczenia wypadkowego oraz prace normalizacyjne. W ciągu kilku lat w wyniku tych działań powstał spójny zbiór zasad:

  1. Prace nad  normą VDI 3464 “Przechowywanie peletów drzewnych w punkcie końcowego wykorzystania”, która zawiera zasady regulujące projektowanie magazynów peletów i zasady ich przechowywania (opublikowana w 2015 r.).
  2. Wydanie publikacji informacyjnej komitetu ekspertów DGUV FBHL 005 DGUV Fachbereichsinformation FBHL 005 dotyczącej występowania tlenku węgla podczas komercyjnego transportu i składowania peletów drzewnych (2017). W publikacji wykorzystano wyniki badania przeprowadzonego przez niemiecki Zakład Społecznego Ubezpieczenia Wypadkowego dla sektora handlu i dystrybucji (BGHW) na temat stężenia CO w różnych miejscach składowania.
  3. Wniosek o dodanie wymagań dotyczących przechowywania peletów do niemieckiego rozporządzenia ramowego w sprawie instalacji grzewczych (MFeuV); wdrożenie przewidziano w Hesji w 2019 r. i w Dolnej Saksonii w 2020 r.
  4. Zaangażowanie w prace nad normami ISO 20023 (2019) i ISO 20024 (publikacja spodziewana na 2020 r.) regulującymi bezpieczeństwo peletów z biopaliw stałych oraz zawierającymi zasady projektowania magazynów peletów, postępowania z peletami i ich przechowywania.
  5. Włączenie zagadnienia przepływu wstecznego do normy EN 303-5, Kotły grzewcze na paliwa stałe (publikacja spodziewana na koniec 2019 r.).

KAN był zaangażowany w bardzo zróżnicowane projekty na poziomie krajowym, europejskim i międzynarodowym i starał się, aby zagrożenia związane z użytkowaniem kotłów grzewczych i powierzchni magazynowych, które zidentyfikowano w wyniku wypadków, zostały rozwiązane poprzez nałożenie wymagań bezpieczeństwa na technologię. Działania te, wspierane przez DEPI , obejmowały wprowadzenie kompleksowych norm projektowania magazynów, końcową kontrolę techniczną przed uruchomieniem nowych magazynów oraz opracowanie instrukcji bezpieczeństwa dla użytkowników. Wymagania dotyczące działania instalacji zostały również dodane do kilku dokumentów, gdy brakowało odpowiednich przepisów krajowych w tym obszarze.

W uregulowaniach prawnych dotyczących magazynów peletów można znaleźć braki. Z tego względu normalizacja w tym obszarze jest bardzo ważna. Norma EN ISO 20023 zyskała szczególne znaczenie: na przykład wymagania rozporządzenia w sprawie instalacji grzewczych (FeuVO) w Hesji dotyczące odpowiedniej wentylacji w magazynach peletów oparte są na specyfikacji tej normy. Również w Hesji planuje się wprowadzić część zapisów tej normy w formie przepisów technicznych dotyczących budynków. W odniesieniu do techniki grzewczej należy w szczególności zapobiec cofaniu się strumienia CO z palnika do magazynu (np. na skutek awarii technicznej lub nieprawidłowego działania) poprzez zastosowanie środków technicznych. Kwestia ta została po raz pierwszy uwzględniona jako część analizy ryzyka w normie EN 303-5 dotyczącej kotłów grzewczych.

W trakcie tych działań KAN zwracał szczególną uwagę, aby przepisy instytucji państwowych, instytucji ubezpieczenia wypadkowego oraz zapisy norm były jednolite tak, aby użytkownik miał do dyspozycji zbiór przepisów, w którym nie będzie sprzeczności.

 

Michael Robert
robert@kan.de

1 Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie instalacji grzewczych, Hesja, październik 2018 r., uzasadnienie, część B, dotyczące § 11 ust. 5