Logo 25 Jahre KAN

KANBrief 3/17

Normy: konflikt między przepisami budowlanymi a ustawodawstwem dotyczącym pomieszczeń roboczych

© M. Schuppich / Fotolia

Konstrukcja stacji pogotowia musi spełniać wymagania szeregu przepisów. Poza przepisami budowlanymi, są to między innymi krajowe przepisy BHP oraz zbiór przepisów niemieckiego Zakładu Społecznego Ubezpieczenia Wypadkowego. Należy również wziąć pod uwagę szczególne aspekty związane z użytkowaniem budynku po jego wybudowaniu. Może to powodować znaczne trudności podczas planowania budynku, który musi spełniać wszystkie te wymagania.

Stacje pogotowia ratunkowego są obiektami, w których załoga pogotowia ratunkowego spędza czas czekając na wezwania. Jakich zasad należy jednak przestrzegać podczas ich budowy? Przy opracowywaniu normy DIN 13049 (Stacje ratownicze - Podstawy oceny i poradnik projektowy) eksperci komitetu normalizacyjnego zastanawiali się, czy wystarczające jest sformułowanie wymagań dla struktur opartych na doświadczeniu zdobytym w praktyce i na regionalnych przepisach regulujących świadczenie usług ratunkowych1, czy też norma powinna uwzględniać również przepisy prawa dotyczące pomieszczeń do pracy.

Budowa, wyposażenie i eksploatacja stacji pogotowia ratunkowego w Niemczech podlega m. in. przepisom rozporządzenia w sprawie miejsc pracy ArbStättV oraz przepisom technicznym dotyczącym pomieszczeń do pracy (ASR) i rozporządzeniu o substancjach biologicznych (BioStoffV). Zawierają one wymagania dotyczące rodzaju pomieszczenia, jakie należy zapewnić i jego wymiarów (np. pomieszczenia, w których załoga oczekuje na wyjazd lub ma przerwę, szatnie, prysznice i toalety), a także obchodzenia się z materiałami zakaźnymi. W związku z tym same przepisy prawa budowlanego nie wystarczają, aby stacje pogotowia ratunkowego były zaplanowane w taki sposób, aby spełniały wszystkie wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy podczas ich użytkowania. Projektanci muszą więc od samego początku zwracać szczególną uwagę na odpowiednie przepisy BHP, aby być pewnym, że stacje pogotowia ratunkowego działają zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W praktyce nasuwa się pytanie, w jaki sposób można to osiągnąć: w niektórych regionach Niemiec instytucje nadzoru budowlanego nie są odpowiedzialne za bezpieczeństwo i higienę pracy i podczas rozpatrywania wniosków o opracowanie projektu budowlanego odwołują się do wymogów norm, ale nie do zasad i przepisów związanych z BHP. Po wybudowaniu budynku, późniejsze prace związane z przebudową są trudne. Istnieje tu konflikt między prawem budowlanym a przepisami dotyczącymi pomieszczeń roboczych. Rezultatem tego konfliktu nierzadko jest naruszenie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Współdziałanie pomiędzy zbiorem przepisów BHP a normą.
W trakcie poszukiwania rozwiązania tego problemu rozważano ściśle związany z nim temat pożarnictwa. W Niemczech sfera ta jest regulowana zarówno przez serię norm DIN 14092 dotyczących jednostek straży pożarnej, jak i publikację informacyjną DGUV 205-008 na temat bezpieczeństwa w jednostkach straży pożarnej2. Norma, która jest zgodna z odpowiednimi przepisami regulującymi kwestię pomieszczeń do pracy, dotyczy zagadnień związanych z projektowaniem, w tym wymiarów obiektu; publikacja informacyjna DGUV zawiera adresy i szczegóły wszystkich tematów z obszaru bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z placówkami straży pożarnej, w tym ich eksploatacją.

Podobną zasadę należy teraz stosować w odniesieniu do stacji pogotowia ratunkowego. Publikacja informacyjna DGUV o bezpieczeństwie na stacjach pogotowia ratunkowego3 oraz liczne przepisy techniczne służą już jako obszerny zbiór zasad i przepisów dotyczących budowy i eksploatacji takich stacji. Autorzy normy DIN 13049, po raz pierwszy opublikowanej w 2015 roku w formie projektu, dążyli do stworzenia kompleksowej podstawy planowania procesu. Norma opisuje rodzaje pomieszczeń w stacjach pogotowia ratunkowego i powierzchnie podłogi4.

Wypełnienie luki normą
Problemy pojawiają się, gdy norma nakłada wymogi na pomieszczenia, które są już w dużym stopniu regulowane przez przepisy dotyczące pomieszczeń roboczych. W dokumencie strategicznym w sprawie roli normalizacji w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy5 stwierdzono, że poza uzasadnionymi wyjątkowymi przypadkami nie należy uruchamiać projektów normalizacyjnych, które w całości lub częściowo mieszczą się w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy. W przypadku stacji pogotowia ratunkowego środowisko BHP powołało się na przepis przewidujący wyjątek i opowiedziało się za normą, pod warunkiem, że nie koliduje to z przepisami prawa regulującymi pomieszczenia do pracy. W tym przypadku norma służy jako instrument, za pomocą którego można na etapie planowania pogodzić wymagania przepisów budowlanych i przepisów dotyczących pomieszczeń roboczych.

KAN przeprowadził ścisłe konsultacje z komitetem normalizacyjnym, dzięki czemu zapewnił prawidłowe wdrożenie terminologii i wymagań BHP w normie DIN 13049.6

Rolf Reich
r.reich@ukbb.de

Michael Robert
robert@kan.de

  

1 www.recht-im-rettungsdienst.de/de/rechtsquellen/landesrecht/  (w języku niemieckim)
2 DGUV-Information 205-008 „Sicherheit im Feuerwehrhaus“ http://publikationen.dguv.de/dguv/pdf/10002/205-008.pdf
3 DGUV-Information „Sicherheit im Stützpunkt einer Hilfeleistungsorganisation“ (w języku niemieckim)
http://publikationen.dguv.de/dguv/pdf/10002/i-8680.pdf (w języku niemieckim)
4 Norma jest również uznawana przez instytucje ubezpieczenia zdrowotnego za narzędzie planowania i może być stosowana przez stacje pogotowia ratunkowego do fakturowania kosztów.
5  www.kan.de/fileadmin/Redaktion/Dokumente/Basisdokumente/en/Deu/Grundsatzpapier_GMBl-Ausgabe-2015-1-en.pdf
6 Norma, która została opublikowana w sierpniu 2017 r., zawiera obecnie, oprócz ogólnego komentarza we wstępie, również jasne odniesienia we wszystkich istotnych punktach do zbioru zasad i przepisów.