KANBrief 1/15

Opracowywanie norm: kluczowa rola użytkowników

W dziedzinie przepisów dotyczących bezpieczeństwa wyrobów oraz stosowania sprzętu roboczego w miejscach pracy w Unii Europejskiej nowe podejście i nowe ramy prawne stworzyły podstawowe, zharmonizowane wymagania dla sprzętu roboczego. Wymagania te zostały sformułowane jednak w sposób dość abstrakcyjny, aby zaangażowane strony miały większą elastyczność w prowadzeniu działalności gospodarczej. W efekcie wymagany poziom bezpieczeństwa można zapewnić na różne sposoby i wygrać najbardziej ekonomiczne rozwiązanie. Jednak fakt, że poziom bezpieczeństwa nie zawsze jest jednoznacznie zdefiniowany, sprawia że zakup technologii i związana z nią ocena ryzyka są wyzwaniem, szczególnie dla mniejszych przedsiębiorstw.

Wiele elementów sprzętu roboczego podlega w pełni lub częściowo dyrektywom UE w sprawie oznakowania CE. Dla przedsiębiorstw normy zharmonizowane są przydatnym instrumentem, dzięki któremu nie trzeba kupować specyfikacji i jednocześnie zapewniają pracownikowi ochronę przed zagrożeniami związanymi ze stosowaniem sprzętu roboczego. Odzwierciedleniem tego jest również fakt, że wymagania dotyczące stosowania sprzętu roboczego są coraz częściej specyfikowane w niezharmonizowanych częściach norm.

Jednak normy mogą być dokumentami wysokiej jakości i uwzględniać wymagania określone przez użytkowników tylko wówczas, gdy sami użytkownicy będą zaangażowani w proces normalizacyjny. Doświadczenie firmy RWE podpowiada, że zaangażowanie w prace komitetów normalizacyjnych nie powinno być zadaniem wyłącznie stowarzyszeń branżowych czy instytucji statutowego ubezpieczenia wypadkowego. Są to ważni interesariusze w procesie normalizacyjnym, ale nie zastąpią użytkowników i ich wiedzy, a w szczególności praktycznych doświadczeń. Dlatego właśnie RWE wydelegowała pracowników o największym doświadczeniu praktycznym do pracy w wybranych komitetach normalizacyjnych. Dzięki temu doświadczenie użytkowników można wykorzystać podczas określania szczegółowych wymagań dla bezpieczeństwa technicznego oraz procedur praktycznych, które regulują normy. Przykładem mogą być normy dotyczące takich wyrobów jak wytwornice pary, części sprzętu roboczego, systemy urządzeń transportowych praz normy dotyczące elektrotechniki.

Kto reguluje co?

Bardzo wyraźnie widać, że przepisy krajowe dotyczące BHP coraz częściej współistnieją z przepisami znajdującymi się w niezharmonizowanych częściach norm. Takie powielanie przepisów doprowadzi zapewne do dyskusji na temat, kto powinien określać te wymagania i czy na przykład nie powinny być one częścią uregulowań krajowych (takich jak TRBS w Niemczech, czyli przepisy techniczne dla bezpieczeństwa w przemyśle). Na pytania te powinny odpowiedzieć wszystkie zaangażowane strony.  

Normy podnoszą skuteczność

Nabywcy, którzy wolą określać wymagania techniczne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy wyłączenie w specyfikacjach muszą zazwyczaj liczyć się ze znacząco wyższym kosztem zakupu bezpiecznego sprzętu roboczego. Jeśli natomiast mogą skorzystać z norm, w których wymagania te są przynajmniej częściowo określone, nabywcy mogą obniżyć koszty. Ponadto, nabywcy, którzy sami określają szczegółowe wymagania, muszą liczyć się również z wyższymi kosztami związanymi z nadzorem nad montażem sprzętu, ponieważ dostawcy często doliczają koszty związane z dodatkowym zdaniem wypełnienia szczegółowych wymagań, częściowo dlatego że brakuje im doświadczenia w tej dziedzinie.  

Wysokiej jakości zharmonizowane normy europejskiej, które uwzględniają wymagania bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy, są również okazją dla użytkowników do skutecznego osiągnięcia wymaganego poziomu bezpieczeństwa technicznego. Biorąc pod uwagę presję ograniczania kosztów, która wywierana jest na użytkowników, zapewnienie odpowiedniego zaangażowania w normalizację będzie nie lada wyzwaniem, zwłaszcza w świetle rosnącej liczny norm dotyczących usług i innych aktywności zawodowych.

Bernhard Hoffmann
bernhard.hoffmann@rwe.com