KANBrief 3/14

Koordynacja nadzoru rynku w UE

W Unii Europejskiej urządzenia do pracy i produkty konsumenckie nie muszą być testowane lub mieć licencję zanim zostaną wprowadzone do handlu. Istnieje bowiem zaufanie do podmiotów gospodarczych1, że nie będą wprowadzały do obrotu wyrobów, które nie spełniają wymagań przepisów. Jednak takie europejskie podejście do swobodnego przepływu towarów może funkcjonować tylko wtedy, gdy działa również system nadzoru rynku.

Gdy podmiot gospodarczy nie przestrzega przepisów, konsekwencją tego jest nie tylko nieuczciwa konkurencja, lecz również zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz konsumentów. Zamiast sprawdzania każdego wyrobu wprowadzanego do obrotu, instytucje nadzoru rynku muszą uniemożliwiać podmiotom gospodarczym prowadzenie nieuczciwej działalności poprzez wyrywkowe kontrole i nakładanie odpowiednich kar.

Przepisy regulujące zasady wprowadzania wyrobów na rynek są takie same w całej Europie, a więc rozwiązaniem idealnym byłoby, gdyby działania podejmowane przez instytucje nadzoru rynku miały takie same skutki we wszystkich 28 państwach członkowskich Unii Europejskiej. W przeciwnym wypadku będziemy mieli do czynienia z nieuczciwą konkurencją tylko w tych regionach, w których napotykamy najmniej przeszkód. A więc nadzór rynku w obszarze jednolitego rynku będzie działał tylko wtedy, gdy będzie skoordynowany w całej Europie. Pożądanym jest również wzmocnienie nadzoru rynku na zewnętrznych granicach UE, tak aby wyroby, które nie spełniają wymagań, były wykrywane natychmiast po pojawieniu się na terenie UE.

Nadzór rynku wymaga europejskiej koordynacji

Nadzór rynku nie jest jednak zharmonizowany w Unii Europejskiej w takim stopniu jak rozporządzenia regulujące wprowadzenie wyrobów do obrotu. Rozporządzenie (WE) nr 765/2008 obliguje państwa członkowskie do ustanowienia programów nadzoru rynku i zapewnienie instytucjom odpowiednich środków, aby mogły właściwie wykonywać swoje obowiązki. Jednak zgodnie z zasadą pomocniczości, to w gestii państw członkowskich jest ustalanie priorytetów i środków za pomocą których monitorują rynki własne.

Jeśli rzeczywistość znacząco odbiega od wymagań opisanych powyżej i instytucje nadzoru rynku nie są w stanie skutecznie kontrolować rynku, istnieje ryzyko, że podmioty gospodarcze stracą zaufanie do systemu, a państwa członkowskie do siebie. Dlatego właśnie instytucje nadzoru rynku stworzyły dla wybranych produktów obszary2, w których współpracują ponad granicami.

Grupy „AdCo” (ang. Administrative Co-operation – Współpraca Administracyjna) opraco- wują wspólne strategie i stanowiska, a także dzielą między siebie zadania, aby poradzić sobie z ograniczeniami w zasobach personelu. Podejmują wspólnie decyzję, które obszary wyrobów należy ściślej monitorować oraz w jaki sposób reagować na wybrane wady wyrobów i wspólnie opracowywać modele oceny ryzyka. Ponadto grupy AdCo opracowują wspólne stanowiska dotyczące dalszego rozwoju europejskiego zespołu przepisów regulujących nadzór rynku.

Działalność grup AdCo nie ogranicza się jednak do wspólnego ustalania działach podejmowanych w ramach nadzoru rynku. Zespół powołany przez grupę AdCo do spraw maszyn zajmuje się również zagadnieniem wpływu, jaki instytucje nadzoru rynku mogłyby mieć na treść norm3 i zapewnić tym samym, aby uwagi zgłaszane przez instytucje nadzoru jak najszybciej zostały uwzględnione w normach.

Rozporządzenie dotyczące nadzoru rynku w zawieszeniu

Na początku 2013 roku Komisja Europejska przedstawiła projekt rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku w odniesieniu do produktów4, którego celem jest wzmocnienie skuteczności nadzoru rynku. Pierwotnie rozporządzenie miało zostać przyjęte pod koniec tego roku, wraz z rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych. Dotychczas jednak Rada nie osiągnęła porozumienia w sprawie niektórych szczegółów tego pakietu.

Nie jest to korzystna sytuacja, ponieważ rozporządzenie w sprawie nadzoru rynku nie tylko stworzyłoby bardziej zharmonizowane podstawy prawne, które obecnie są rozdrobnione w różnych sektorach, lecz również zapewniłoby Komisji większe środki finansowe dla bardziej skutecznej koordynacji działalności na poziomie europejskim. Państwa członkowskie miałyby obowiązek podejmowania zharmonizowanych działań i wyasygnowania odpowiednich środków na ten cel. Współpraca w ramach grup AdCo, która obecnie jest dobrowolna, stałaby się obowiązkowa.

Corrado Mattiuzzo
mattiuzzo@kan.de

1 Podmioty gospodarcze, w tym producenci, autoryzowani przedstawiciele, importerzy i dystrybutorzy
2 Takie jak maszyny, środki ochrony indywidualnej, urządzenia niskonapięciowe, urządzenia ciśnieniowe, ATEX
3 <link en publications kanbrief close-co-operation-in-the-interests-of-greater-product-safety adco-task-force-co-operation-in-the-interests-of-better-machine-safety-standards>

www.kan.de/en/publications/kanbrief/close-co-operation-in-the-interests-of-greater-product-safety/adco-task-force-co-operation-in-the-interests-of-better-machine-safety-standards/


4

ec.europa.eu/consumers/archive/safety/psmsp/docs/psmsp-surveillance_de.pdf