KANBrief 2/10

VDI i DIN – Niewielka różnica dla bezpieczeństwa i higieny pracy?

Tradycyjne normy nie są jedynymi dokumentami opisującymi najnowszy stan wiedzy dotyczący na przykład bezpieczeństwa wyrobów. VDI - Stowarzyszenie Niemieckich Inżynierów opracowało ponad 1800 krajowych wytycznych, które stanowią zbiór przepisów technicznych i oddziałują na bezpieczeństwo i higienę pracy. Normy DIN i wytyczne VDI różnią się jednak od siebie zarówno sposobem powstawania jak i statusem, a różnice te mają wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie w pracy.

Zakres norm międzynarodowych, europejskich i krajowych publikowanych przez DIN - Niemiecki Instytut Normalizacyjny może pokrywać się z wytycznymi VDI dotyczącymi na przykład pomiarow substancji zanieczyszczających powietrze. W celu lepszego skoordynowania tych zależności oraz uniknięcia podwojnych działań i wysiłkow, powołano wspolny komitet DIN/VDI, ktory będzie koordynował programy pracy tych instytucji. Poza istniejącymi już w DIN i VDI komitetami normalizacyjnymi ds. akustyki, redukcji hałasu i wibracji (NALS) oraz komisji CDI i DIN ds. zapobieganiu zanieczyszczeniom powietrza (KRdL), powołano do życia nowe wspolne komitety na przykład ds. zarządzania jakością, statystyką i systemem certyfikacji (NQSZ). Eksperci zasiadający we wspolnych komitetach powinni już na samym początku zadecydować, czy wyniki ich pracy zaowocują opracowaniem normy czy wytycznych VDI.

Normy są sprawdzonym instrumentem w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. Dobrym przykładem jest złożony zespoł norm regulujący bezpieczeństwo maszyn. Tymczasem wytyczne VDI rownież poruszają zagadnienia techniczne związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, takie jak drgania i hałas. Ponadto w wytycznych VDI znajdują się rownież zapisy dotyczące organizacji systemu BHP w przedsiębiorstwach, czy kompetencji personelu obsługującego takie urządzenia jak żurawie, drabiny czy wozki transportowe. W dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia pracownikow w miejscu pracy kluczowe jest aby wszystkie zainteresowane strony, szczegolnie partnerzy społeczni, były zaangażowane w opracowywanie przepisow. Dlatego też pierwszeństwo w tej działalności mają instytucje państwowe oraz instytucje ubezpieczenia wypadkowego.

Normy: lepsza alternatywa dla rozwiązań technicznych ukierunkowanych na poprawę BHP
Z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy, dublowanie się zapisow zawartych w normach i wytycznych VDI jest niezadowalające. Oba rodzaje dokumentow opracowywane są na podstawie konkretnych zasad, jednak składająca się z wielu części seria norm DIN 8201 opisuje procedurę normalizacyjną zdecydowanie bardziej szczegołowo niż szesnasto stronicowy dokument VDI 10002, w ktorym znajdziemy procedurę opracowywania wytycznych.

Kluczowa rożnica polega jednak na tym, że zainteresowane strony nie mają takich samych możliwości uczestnictwa w opracowywaniu wytycznych VDI jak w opracowywaniu norm DIN. Rożnica ta przedstawiona jest w punktach poniżej:

 • Komitety VDI nie uznają koncepcji "zainteresowanych stron" (środowisko BHP, konsumenci, producenci, itp.). W konsekwencji grupy te nie są formalnie uznane i nie mają prawa sprzeciwu w sprawie normy - "głosu jednomyślnego". W związku z tym nie są w stanie powstrzymać komitetu ani przed opublikowaniem normy, ani przed wstrzymaniem się od głosu na poziomie europejskim. 

• Doświadczenie pokazuje, że jeśli dana osoba, ktora opracowuje komentarz do normy przedstawi swoje stanowisko osobiście, ma większe szanse przekonania komitetu do swojej sprawy. Zgodnie z normą DIN 820, osoba zgłaszająca uwagę musi być zaproszona na spotkanie, podczas ktorego dyskutowane są komentarze do normy. W dokumencie VDI 1000 zapisano jednak, że komitet nie musi zapraszać osob, ktore zgłosiły jakieś uwagi, aby przedstawiły je osobiście. Jest to znacząca przeszkoda dla ekspertow, ktorzy chcieliby zaprezentować swoją wiedzę w trakcie konsultacji społecznych.

 • Wytyczne VDI nie umożliwiają rownież przedstawicielom środowiska BHP na odwoływanie się do Wspolnego Stanowiska Niemieckiego (GDS), ktore z zasady wyklucza normalizację w obszarze zdrowia i bezpieczeństwa pracownikow w miejscu pracy.

Publikowanie norm opracowanych zgodnie z zasadami znajdującymi się w dokumencie DIN 820 pozwala środowisku BHP na wywieranie zdecydowanie większego wpływu. Nie bez powodu rząd niemiecki rownież uznaje kluczową rolę DIN w normalizacji oraz jego szczegolny status w kwestiach mających interes publiczny, takich jak bezpieczeństwo i zdrowie. Przykładem na to jest porozumienie zawarte z DIN w sprawie normalizacji oraz obecna polityka ramowa dotycząca normalizacji.

Komisja Ochrony Pracy i Normalizacji zaleca, aby szczegolnie we wspolnych komitetach DIN/ VDI, członkowie komitetow głosowali za tym, żeby dokumenty istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy były opracowywane zgodnie z zasadami DIN. Dokumenty te powinno się rownież poddać dokładnej analizie przed ich publikacją w formie wytycznych VDI.

 

 

Angela Janowitz
janowitz@kan.de


1 VDI 1000:2006, Opracowywanie wytycznych - Zasady i procedury; nowe wydanie w czerwcu 2010 r.
2 DIN 820 ff, dot. temat działalności normalizacyjnej