KANBrief 2/14

Normy na podstawie mandatów: jak to działa?

Normy zharmonizowane, które są podstawą domniemania zgodności1 opracowywane są przez europejskie organizacje normalizacyjne w odpowiedzi na zlecenie Komisji Europejskiej. Komisja wydaje mandaty na opracowanie norm i podobnych dokumentów. Procedura, którą posługuje się Komisja wydając mandaty opisana jest szczegółowo w rozporządzeniu nr 1025/20122.

Współpraca między Komisją Europejską a instytucjami europejskiego systemu normalizacji oparta jest w pierwszej kolejności na szczegółowym, rocznym programie pracy, w którym wyszczególnione są również planowane mandaty. Tylko w wyjątkowym przypadku Komisja może wydać mandat bez wcześniejszej zapowiedzi.

Mandaty – sposób na przewagę

Działania normalizacyjne prowadzone w oparciu o mandaty są zazwyczaj dofinansowywane przez Komisję Europejską. Jest to instrument wywierania pewnej presji na organizacje normalizacyjne, aby osiągnęły cele, których wymaga legislator – mandaty zawierają bowiem zarówno wymagania dotyczące treści norm, jak i terminy ich przyjęcia. Głównym celem europejskiej polityki normalizacyjnej jest znaczące zmniejszenie czasu potrzebnego do opracowania normy. Innym wymogiem jest, aby uczestnicy rynku mogli łatwiej wyrazić swoje opinie podczas prowadzenia prac normalizacyjnych. Dotyczy to szczególnie instytucji nadzoru rynku państw członkowskich oraz organizacji europejskich finansowanych przez UE, takich jak ANEC (konsumenci), ECOS (środowisko), ETUI (pracownicy) oraz SBS (małe i średnie przedsiębiorstwa).

Zaangażowanie i jawność

Mandaty nie są opracowywane jednostronnie przez Komisję Europejską. W zasadzie każda z zaangażowanych stron może zwrócić uwagę Komisji na dany temat. Inicjatywa wydania nowych mandatów pochodzi często z komitetów sektorowych ds. danej dyrektywy (takich jak komitet ds. maszyn), instytucji nadzory rynku, może być wynikiem sprzeciwu formalnego lub działaniem Komisji na rzecz inicjatyw politycznych, takich jak ochrona środowiska lub konsumentów.

Podczas opracowywania projektu mandatu Komisja musi uwzględnić opinię nie tylko europejskich organizacji normalizacyjnych, lecz również wymienionych wcześniej uczestników rynku, których działania finansuje oraz, jeśli jest taka możliwość odpowiednich komitetów sektorowych. Na końcu, po przeprowadzeniu procedury oceny, państwa członkowskie muszą przyjąć projekt mandatu i związaną z nim formalną decyzję Komisji, na podstawie rozporządzenia nr 1025/2012. Procedura oceny jest bardzo czasochłonna ze względu na zaangażo zaangażowanie Parlamentu oraz konieczność przetłumaczenia mandatu na wszystkie języki oficjalne UE. Komisją ma więc w planie przeprowadzić ocenę czasu wymaganego do opublikowania mandatu normalizacyjnego do 2 stycznia 2015 r. Wówczas będzie mogła przedstawić Parlamentowi i Radzie UE propozycję zmian w rozporządzeniu, które mogłyby uprościć tę procedurę.

Warto zauważyć, że jeśli dla danego sektora nie ma komitetu ekspertów, Komicja zobowiązana jest przeprowadzić konsultacje publiczne, w których może wziąć udział każdy. Zainteresowani mogą zapoznać się z najnowszymi informacjami i dokumentami za pomocą kanału RSS na stronie Komisji i przesłać uwagi do wyznaczonych punktów kontaktowych. Można również przeszukać bazę danych zawierającą wszystkie mandaty3. Ze stron Komisji można także pobrać vademecum normalizacji europejskiej oraz dokumenty referencyjne dotyczące polityki normalizacyjnej i roli normalizacji.

Nowa, niesprawdzona jeszcze procedura

Przejrzystość procedury i zakres zaangażowania uczestników rynku są obiecujące, jednak znaczne zwiększenie presji czasu może mieć poważne konsekwencje dla procesu normalizacyjnego. Jak zauważyła Komicja Ochrony Pracy i Normalizacji już podczas opracowywania rozporządzenia w sprawie normalizacji4, komitety normalizacyjne już teraz pracują pod presją czasu. Istnieje obawa, że w nomach znajdą się zapisy lub wyniki nie do końca dojrzałe, co może mieć niepokojące konsekwencje dla poziomu bezpieczeństwa. W opinii KAN nowa procedura musi się sprawdzić się w warunkach rzeczywistych i musi być możliwość wprowadzenia do niej zmian, jeśli będzie to konieczne.

Corrado Mattiuzzo
mattiuzzo@kan.de

 

1 KANBrief 1/10, „Uwaga: domniemanie zgodności!”
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) Nr 1025/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie normalizacji europejskiej [...]
3

ec.europa.eu/enterprise/standards_policy/mandates/database  


4 KANBrief 4/12, „Aktualizacja europejskiego systemu normalizacji”