KANBrief 2/09

Wyroby budowlane: kontrowersje wokół wymagań bezpieczeństwa w rozporządzeniu UE

Dyrektywa dotycząca wyrobów budowlanych (Construction Products Directive - CPD) przyjęta w 1989 roku może zostać zastąpiona pod koniec roku przez nowe rozporządzenie europejskie. Z perspektywy bezpieczeństwa i higieny pracy kluczowym jest, aby w rozporządzeniu tym znalazły się zapisy regulujące kwestie bezpieczeństwa wyrobów budowlanych. Należy niezwłocznie podjąć działania w tym kierunku, co zostało zidentyfi kowane w badaniu KAN1 na temat bezpieczeństwa wyrobów budowlanych, które zostanie opublikowane wkrótce.

W przeciwieństwie do innych dyrektyw Nowego Podejścia, dyrektywa dotycząca wyrobów budowlanych nie zawiera zapisów regulujących bezpieczeństwo wyrobów. Wyroby budowlane mogą być wprowadzane na rynek bez przeprowadzenia analizy ryzyka czy zastosowania specjalnych środków ostrożności. Gdyby nie inne rozporządzenia regulujące tę kwestię, na rynku byłby nadal obecny na przykład cement z wysoką zawartością chromu, który jest przyczyną alergii.

Sytuacja poprawiła się pośrednio w grudniu 2001 roku, gdy przyjęta została dyrektywa europejska w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (2001/95/WE, General Product Safety Directive - GPSD). W dyrektywie tej ustalono, że wyroby, które mogą być używane przez konsumentów, nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia. W sektorze budowlanym dotyczy to wszystkich produktów dostępnych na przykład w marketach budowlanych. Głównym problemem jest jednak to, że wymagania bezpieczeństwa zawarte w dyrektywie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów nie mają odzwierciedlenia w normach dotyczących wyrobów budowlanych. Brakuje również wymagań dotyczących bezpieczeństwa wyrobów budowlanych, które używane są wyłącznie w handlu i przemyśle. Wyroby te podlegają przepisom dyrektywy dotyczącej wyrobów budowlanych i w związku z tym nie podlegają przepisom innych dyrektyw, takim jak dyrektywa w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.

Raport KAN nr 43 na temat bezpieczeństwa wyrobów budowlanych
W badaniu KAN1 przeanalizowano 47 norm dotyczących dyrektywy w sprawie wyrobów budowlanych, aby poddać weryfi kacji poprawność przepisów dotyczące bezpieczeństwa zawartych w powyższych normach. Ze względu na to, że wyrób budowlany podlega wielu różnym wymaganiom bezpieczeństwa na różnych etapach swojego cyklu życia, uwzględniono następujące etapy: wyprodukowanie (na placu budowy), transport i przeładunek (transport, zastosowanie, instalacja), użytkowanie (konserwacja/naprawy, działania prewencyjne, kontrola) oraz utylizacja.

W wyniku badania stwierdzono, że bezpieczeństwo wyrobów budowlanych powinno zostać uregulowane w dyrektywie dotyczącej wyrobów budowlanych (lub w planowanym nowym rozporządzeniu). Tylko na podstawie takich regulacji prawnych wymagania dotyczące bezpieczeństwa wyrobów będą mogły zostać całościowo wdrożone w normach. Oprócz tej propozycji, wyniki prac zawierają następujące zalecenia:

  • Powinny zostać opracowane normy podstawowe dla horyzontalnych kwestii bezpieczeństwa związanych z kontaktem z wyrobami budowlanymi (transportem, stosowaniem, utylizacją, itp.). Można by wówczas odnosić się do nich podczas opracowywania projektów norm i uprościłyby one pracę komitetów normalizacyjnych nad zagadnieniami związanymi z bezpieczeństwem i higieną pracy.
  • Normy regulujące kwestie wyrobów budowlanych powinny zawierać załącznik, w którym umieszczone zostałyby zagrożenia zawiązane z wyrobami budowlanymi i odniesienia do rozdziałów norm, w których omówione są te zagrożenia. Lista ta powinna być stworzona na podstawie oceny ryzyka, która uwzględnia wszystkie etapy cyklu życia wyrobu.

Rozporządzenie KE dotyczące wyrobów budowlanych
Biorąc pod uwagę zalecenia zawarte w badaniu, Komisja Ochrony Pracy i Normalizacji włączyła się w dyskusje prowadzoną na poziomie europejskim, aby w nowym rozporządzeniu dotyczącym wyrobów budowlanych właściwie uwzględniono zagadnienia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. KAN wraz z Europejską Federacją Pracowników Budownictwa i Przemysłu Drzewnego (EFBWW), przy wsparciu brukselskiego przedstawiciela Niemieckiego Zakładu Społecznego Ubezpieczenia Wypadkowego (GDUV) zgłosiła kilkanaście wniosków o poprawki do Parlamentu Europejskiego. Podstawowym wnioskiem jest, aby kwestia bezpieczeństwa wyrobów została uwzględniona w podstawowych wymaganiach zawartych w Załączniku nr 1 planowanego rozporządzenia.

Podczas pierwszego czytania w Parlamencie Europejskim, które miało miejsce 23 kwietnia 2009 r., większość poprawek została przyjęta. Jednak Rada Ministrów UE nie zgodziła się, aby podstawowe wymagania zawarte w Załączniku nr 1 zostały rozszerzone i zawierały również wymagania dotyczące bezpieczeństwa wyrobów. Ze względu na to, że Parlament i Rada nie osiągnęły jeszcze porozumienia w kwestii innych punktów rozporządzenia, Rada Ministrów opracuje prawdopodobnie w najbliższych miesiącach wspólne stanowisko. Może ono zostać przyjęte przez Parlament, odrzucone lub zastąpione poprawionym projektem (przyjętym większością absolutną głosów deputowanych do PE).

 

Michael Robert
robert@kan.de

 

1 Raport KAN nr 43, "Bezpieczeństwo wyrobów budowlanych oraz ich użytkowania" http://www.kan.de/fileadmin/Redaktion/Dokumente/KAN-Studie/de/2009_KAN-Studie_Bauprodukte.pdf(dostępny w języku niemieckim, streszczenie w języku angielskim)