Logo 25 Jahre KAN

KANBrief 2/18

Propozycja rozporządzenia UE w sprawie nadzoru ­rynku: wstępna ocena niemieckiego rządu regionalnego

[Translate to Polnisch:] EU-Flag© EU

W dniu 19 grudnia 2017 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia UE w sprawie nadzoru rynku http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2017:0795:FIN. Jeżeli rozporządzenie to zostanie przyjęte, będzie miało decydujący wpływ na to, jak prowadzony będzie nadzór rynku. Władze krajów związkowych Niemiec są jednak zdania, że niektóre aspekty rozporządzenia wymagają znaczących zmian. Rozporządzenie nakłada na władze wysokie koszty biurokratyczne, a wybór planowanych instrumentów również powinien zostać poprawiony.

Komisja Europejska uważa, że następujące zmiany na rynku uzasadniają złożenie wniosku rozporządzenia dotyczącego produktów i jego egzekwowania1:

• Nieprzestrzeganie przepisów przez wiele podmiotów gospodarczych

• Rosnąca liczba produktów niezgodnych z prawem i niezgodnych z wymogami na rynku

• Zakłócenie konkurencji

• Ryzyko dla konsumentów

• Potrzeba silniejszych środków odstraszających

• Niedofinansowanie wielu organów nadzoru rynku i ograniczenia wynikające z granic państwowych

• Międzynarodowa działalność przedsiębiorstw oraz szybko zmieniające się łańcuchy dostaw

• Handel elektroniczny

Ogólnie rzecz biorąc, powody te wydają się uzasadnione. Zostało to również odnotowane przez wyższą izbę parlamentu niemieckiego (Bundesrat) w uwagach do wniosku. Kolejnym istotnym aspektem jest jednak to, czy instrumenty przeznaczone do tego celu są odpowiednie, wymagane i proporcjonalne. W proponowanej formie rozporządzenie UE w sprawie nadzoru rynku wiązałoby się z wprowadzeniem lub zwiększeniem liczby powiadomień, sprawozdań i obowiązków biurokratycznych. Nie wszystkie z tych zmian przynoszą oczywiste korzyści praktyczne2 www.bundesrat.de/SharedDocs/drucksachen/2017/0701-0800/771-17(B).pdf?__blob=publicationFile&v=1.

Niepewność prawna: przeszkoda w ­egzekwowaniu przepisów

Zakres zastosowania art. 2 ust. 2 podlega rozporządzeniom UE wymienionym w załączniku, niezawierającym przepisów, które w sposób bardziej szczegółowy regulują egzekwowanie przepisów. Ograniczenie to kwestionuje harmonizację zamierzoną w przedmiotowym rozporządzeniu i pozwala na kontrowersyjne interpretacje.

Definicja "podmiotu gospodarczego" również nie jest wystarczająco jasna:

• Z formalnego punktu widzenia niefortunne jest, że podmioty gospodarcze w większości nie są definiowane bezpośrednio, ale w odniesieniu do innych aktów prawnych UE. Na przykład w definicji prywatnych importerów mamy odwołanie się do dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających. Nie jest jednak jasne, czy "podmioty gospodarcze" w rozumieniu niniejszego rozporządzenia mają obejmować prywatnych importerów ogólnie, czy tylko rekreacyjne jednostki pływające. Włączenie prywatnych importerów spowodowałoby ogólnie rozszerzenie nadzoru rynku, co miałoby paraliżujący skutek.

• Definicja podmiotu gospodarczego zawarta w art. 3 ust. 12 lit. h), która w oczywisty sposób ma również obejmować centra obsługi zamówień3, łączy etapy przetwarzania produktów charakterystyczne dla tego obszaru, a mianowicie składowanie, pakowanie i wysyłkę produktów na rynek unijny lub w jego obrębie, za pomocą spójnika "i". Ułatwia to zbyt łatwe obejście klasyfikacji jako podmiotu gospodarczego.

Rozdział III art. 7 i 8 reguluje umowy z podmiotami gospodarczymi dotyczące współpracy w zakresie zgodności oraz protokołów ustaleń, które organy nadzoru rynku mogą zawrzeć z różnymi zainteresowanymi stronami i organizacjami. W tym przypadku uważa się, że uzgodnienia te mogą zagrażać bezstronności organów nadzoru rynku i narażać je na zarzut monitorowania wyników ich własnej działalności konsultingowej.

Wymóg określony w art. 12 ust. 3 wniosku, zgodnie z którym udostępnianie produktu na rynku ma zostać przynajmniej ograniczone w przypadku jakiejkolwiek niezgodności (w tym niezgodności mniejszej lub innej niż niebezpieczna), najprawdopodobniej nie będzie zgodny z zasadą proporcjonalności. Zasadniczo z zadowoleniem należy przyjąć ściślejsze uregulowanie wzajemnej pomocy. Ze sformułowania nie wynika jednak jasno, czy zasada transgranicznego egzekwowania prawa ma zostać zachowana, czy też w przyszłości odpowiedzialność ma spoczywać (wyłącznie) na organie na terytorium danego podmiotu gospodarczego. W tej kwestii potrzebne są jaśniejsze regulacje.

Przepisy regulujące język współpracy między organami nadzoru rynku4 również wydają się w praktyce nieodpowiednie. Ostatecznie każdy organ nadzoru rynku musiałby mieć możliwość tłumaczeń na wszystkie języki urzędowe. Racjonalne i celowe wydaje się zapewnienie centralnej służby tłumaczeniowej na szczeblu UE.

Zastrzeżenia budzi fakt, że Komisja będzie posiadać uprawnienia do przyjmowania aktów wykonawczych5. Można oczekiwać, że te akty wykonawcze doprowadzą do stopniowego wzrostu nakładów pracy, ponieważ mogą zostać ustanowione dodatkowe procedury wdrażania rozporządzenia UE w sprawie nadzoru rynku kosztem organów egzekwujących prawo.

1 Wniosek dotyczący rozporządzenia UE w sprawie nadzoru rynku; Uzasadnienie, 1.1.
2 Komentarz izby wyższej parlamentu niemieckiego (Bundesrat), publikacja nr 771/17
3
 Obsługa zamówień (fulfilment): wszelkie czynności (dostawa do klienta, spełnienie innych zobowiązań umownych) wynikające z zawarcia umowy. Czynności te są zazwyczaj wykonywane przez firmy świadczące usługi logistyczne.
4 Wniosek dotyczący rozporządzenia UE w sprawie nadzoru rynku, art. 24 ust. 5
5 Zgodnie z art. 291 TFUE Komisja Europejska (lub, w wyjątkowych przypadkach, Rada Unii Europejskiej) ustanawia akty wykonawcze, jeżeli wymagane są jednolite warunki wykonywania aktów Unii.