KANBrief 1/10

Czy maszyny rolnicze są na ostatniej prostej?

Pod koniec 2009 roku Niemcy zgłosiły do Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej propozycję nowelizacji normy PN-EN ISO 4254-1:2006 Maszyny rolnicze - Bezpieczeństwo - Część 1: Wymagania ogólne. Był to początek serii nowelizacji norm dotyczących maszyn rolniczych opisany w Raporcie KAN nr 41 "Bezpieczeństwo maszyn rolniczych", które są obecnie wdrażane. Wysiłki środowiska związanego z bezpieczeństwem i higieną pracy przyniosły efekty.

W spotkaniach organizowanych w latach 2008 - 2009 przez radę doradczą i komitety techniczne grupy normalizacyjnej techniki rolniczej (NLA) uczestniczyło każdorazowo od ośmiu do dziesięciu ekspertów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy. Eksperci BHP osiągnęli porozumienie przed posiedzeniami komitetów technicznych, aby przedstawić wspólne stanowisko. Ponadto aktywne zaangażowanie przedstawicieli środowiska BHP z instytucji państwowych, instytucji statutowego ubezpieczenia wypadkowego i partnerów społecznych doprowadziło do opracowania konkretnej propozycji nowelizacji aktualnych norm dotyczących maszyn rolniczych.

Postęp w dyskusji na poziomie krajowym
W komitetach NLA osiągnięto porozumienie dotyczące większości kwestii, które były omawiane, a także w obszarze tematów podstawowych, które przez długi czas były tematami spornymi, takie jak na przykład ochrona przed zamierzonym / niezamierzonym kontaktem, ochrona przed częściami przewodzącymi prąd oraz ruchomymi częściami i narzędziami. Dla dwóch problemów, których nie udało się rozwiązać w trakcie przeglądu, opracowano propozycje nowych rozwiązań:

  • Widoczność
    Grupa projektowa opracowała dokument dotyczący oceny i badań widoczności w maszynach samobieżnych. Dokument zostanie złożony w Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej jako propozycja normy. Z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy brakuje porównywalnego dokumentu dla ciągników siodłowych i maszyn przyczepianych - jest to zdecydowanie większe wyzwanie, ponieważ dotyczy połączenia z ciągnikiem.
  • Siły wprawiające w ruch
    Pierwsza ocena przeprowadzona przez Uniwersytet Techniczny w Darmstadt wykazała, że siły wprawiające w ruch zawarte w normach dotyczących urządzeń rolniczych są za wysokie. Opracowywany jest program badań, który ma wyjaśnić to zagadnienie. Do chwili obecnej nie znaleziono żadnego rozwiązania dla kwestii awaryjnego zatrzymania urządzeń rolniczych. Jest to wciąż temat dyskusji pomiędzy producentami, użytkownikami i przedstawicielami środowiska BHP.

Co dzieje się na poziomie europejskim / międzynarodowym?
Grupa ADCO "Maszyny rolnicze"
Pod koniec 2009 r., ADCO - grupa przedstawicieli europejskich instytucji nadzoru rynku utworzyła grupę roboczą, której celem jest udzielanie wsparcia działaniom normalizacyjnym w obszarze maszyn rolniczych na poziomie europejskim i międzynarodowym, uwzględniając jednocześnie propozycje zawarte w Krakowskim Memorandum EUROSHNET. W pierwszym spotkaniu grupy uczestniczyło trzynastu przedstawicieli z siedmiu krajów (Niemiec, Francji, Finlandii, Włoch, Irlandii,. Holandii i Wielkiej Brytanii) oraz przedstawiciele ETUI i KAN.

Projekt "Agri" prowadzony przez ETUI
Na podstawie badania przeprowadzonego przez KAN, Europejski Instytut Związków Zawodowych (ETUI) przygotował projekt, którego celem było zbadanie doświadczeń i oczekiwań użytkowników odnośnie na przykład kombajnów rolniczych. Planowane jest włączenie wyników tego projektu do normy dotyczącej kombajnów rolniczych. W realizację projektu zaangażowana była Dania, Niemcy, Włochy, Szwecja i Wielka Brytania.

EUROSHNET
Na stronie www.euroshnet.eu - stronie sieci ekspertów europejskich funkcjonuje forum "Maszyny", a w jego ramach podforum "Maszyny rolnicze". Są to miejsca, w których można uczestniczyć w dyskusjach tematycznych dotyczących działalności normalizacyjnej w tym obszarze. Eksperci mają możliwość uzgodnienia wspólnego stanowiska, które można następnie zaprezentować podczas procesu normalizacyjnego.

Perspektywy
Dyskusje prowadzone na poziomie krajowym były ważnym etapem przejściowym. Jednak niektóre podstawowe tematy (widoczność, zatrzymanie awaryjne, siły wprawiające w ruch) wciąż czekają na ostateczną dyskusję na poziomie krajowym. Dalsze dyskusje, wstępnie prowadzone na poziomie krajowym, czekają na sformułowanie norm dotyczących konkretnych wyrobów. Poziom europejski i międzynarodowy ma kluczowe znaczenie dla dalszej działalności normalizacyjnej. Konieczne są dalsze wysiłki, aby postęp, który został osiągnięty na poziomie krajowym, wdrożyć również na poziomie europejskim i międzynarodowym.

 

Rita Schlüter
schlueter@kan.de